anakoloet / ontspoorde zin
Een anakoloet is een -meestal lange- zin die ontspoord is,
doordat de schrijver op het einde niet meer weet hoe hij begon. De zin begint
dus prachtig, maar eindigt belabberd, mist samenhang. Vaak herhaalt de spreker
woorden die in het begin van de zin al gezegd zijn. Door de lengte van de zin
ontgaat hem dat.
Fout:
Het bleef die winterdag alsmaar sneeuwen zodat de zon, die soms in de winter zo
mooi kan schijnen, door de vele wolken de sneeuw op de berghellingen niet konden
zien. (Voorbeeld uit C.F.K.Verheul 'Stijlwijzer'):
Verbetering:
Het bleef die winterdag alsmaar sneeuwen zodat de zon, die soms in de winter zo
mooi kan schijnen, door de vele wolken WEGBLEEF, ZODAT WE de sneeuw op de
berghellingen niet konden zien.
Fout:
Hij heeft een brief geschreven en waarin hij solliciteert naar de functie van
redacteur.
Verbetering:
Hij heeft een brief geschreven waarin hij solliciteert naar de functie van
redacteur.
Fout:
Iedereen weet dat mensen die aan een fatale ziekte lijden grote behoefte hebben
aan hulp, dat die mensen in ziekenhuizen soms te weinig aandacht krijgen.
Verbetering:
Iedereen weet dat mensen die aan een fatale ziekte lijden grote behoefte
hebben aan hulp, in ziekenhuizen soms te weinig aandacht krijgen.
- Ik geloof dat als je beter je best doet, heb je een goede kans van slagen.
('heb je een goede kans van slagen' sluit grammaticaal niet correct aan bij 'Ik
geloof dat'; de zin moet dus luiden:
- Ik geloof dat als je beter je best doet,je een goede kans van slagen hebt.
- Het is overigens beter om een eenmaal begonnen bijzin eerst af te maken en
geen twee voegwoorden (bijv. 'dat als') achter elkaar te plaatsen. Beter is dus:
- Ik geloof dat je een goede kans van slagen hebt, als je beter je best doet.
Nog enige anakoloeten:
- Wij zijn van mening, dat indien deze zaak niet geheel gereorganiseerd
wordt,zal men spoedig tot liquidatie moeten overgaan.
(moet zijn:........men spoedig tot liquidatie zal moeten overgaan.)
- Het komt vaak voor,dat brieven die onvolledig zijn geadresseerd of onvoldoende
gefrankeerd,dat die enige tijd op het postkantoor blijven liggen.
Anakoloeten in opsommingen worden ook wel asymmetrie
of symmetriefouten genoemd.
- Te koop: witte bruidsjapon met sleep en een straalkacheltje,Kerkstr.
2,Middelburg.
- Hij had een wilskrachtige kin,staalblauwe ogen en een druppel
aan zijn neus.
- Nog enige voorbeelden van asymmetrie:
- Als het een slechte wedstrijd is en je club verliest,wil men
zich ergens op af reageren.
- Tegen deze voorstellen zijn twee bezwaren aan te voeren: ten
eerste is de voorbereidingstijd te kort en ten tweede de veel te
hoge kosten die ermee gepaard gaan.
- Voor het beoefenen van de topsport is het noodzakelijk in een
uitstekende conditie te verkeren en dat men de bereidheid heeft
zich veel offers te getroosten.