dubbelzinnigheid (onbedoelde)
[Bron: A.Pieete en C.J. De Heer, Incorrect Nederlands]

Het Nederlands kan onbedoelde dubbelzinnigheid teweegbrengen, met name in geschreven taal. Bij gesproken taal leidt de communicatieve context (zoals mimiek) minder makkelijk tot dubbelzinnigheid. Om die reden gebruikt men in juridische geschreven taal vaak de lijdende vorm (het passivum). Zie passivitis.
Men moet zich er met name in geschreven taal van bewust zijn, dat men zo schrijft dat misverstand uitgesloten is.

dubbelzinnigheid ten gevolg van foutieve of ontbrekende interpunctie

- Dwing uw kinderen niet te hoog te grijpen. Deze zin is dubbelzinnig. Er zijn twee oplossingen mogelijk:
- Dwing uw kinderen niet, te hoog te grijpen.
- Dwing uw kinderen, niet te hoog te grijpen.

- Hij vroeg mij nog eens terug te komen. Deze zin is ook dubbelzinnig. Er zijn twee oplossingen mogelijk:
- Hij vroeg mij nog eens, terug te komen.
- Hij vroeg mij, nog eens terug te komen.

- De secretaris zei de burgemeester is een ezel.
- "De secretaris," zei de burgemeester, "is een ezel."
- De secretaris zei: "de burgemeester, "is een ezel."

dubbelzinnigheid ten gevolge van het al of niet aaneenschrijven van woorden

- Gierig is hij niet. Hij geeft elk jaar ten minste een paar honderd gulden aan de armen.
- Gierig is hij niet. Hij geeft elk jaar tenminste een paar honderd gulden aan de armen.

Zie ook: contextfout

dubbelzinnigheid ten gevolge van het gebruik van de bedrijvende vorm

zie passivitis

dubbelzinnigheid ten gevolge van foutieve woordvolgorde

- Mijn zoon is bestraft wegens het mishandelen van een jongen met een mes.
- Bijna nooit wordt een moord op een neger door een blanke met de dood bestraft.

dubbelzinnigheid ten gevolg van het gebruik van telegramstijl/ellips (krantenkoppen)

- Herdershond verscheurt bijna vierjarig meisje.
- Politiemacht overvalt vrije boer met honden.
- Lijk in koffer van Griek

semantische dubbelzinnigheid

- Mijn broer is voor enige maandennaar Amerika gegaan
- De markies werd met keilbouten aan de muur opgehangen.
- Mijn zoon is gelukkig getrouwd.